ประวัติศาสตร์สำรับไทย

จากเปลวไฟกองแรกของมนุษย์ สู่หม้อข้าวในครัวไทย เรื่องของอาหารจึงไม่ใช่แค่เรื่องกิน หากคือเรื่องของการเปลี่ยนธรรมชาติให้กลายเป็นวัฒนธรรม มีคนจำนวนไม่น้อยชอบคิดว่าการเปลี่ยนโลกต้องเริ่มจากสงครามจากกษัตริย์จากการค้นพบทวีปจากการสร้างเมืองจากเครื่องจักรหรือจากเงินก้อนใหญ่พอจะสั่งให้คนจำนวนมากขยับตัวพร้อมกัน ก็ไม่ผิดนักหรอกโลกถูกเปลี่ยนด้วยสิ่งเหล่านั้นจริง แต่ถ้าจะให้ฉันพูดอย่างคนที่เฝ้ามองมนุษย์มานานฉันจะบอกว่า การเปลี่ยนโลกของมนุษย์เริ่มเร็วกว่านั้นมากเริ่มตั้งแต่วันที่เขาไม่ยอมกินโลกในแบบเดิมอีกต่อไป เริ่มตั้งแต่วันที่เขาเอาไฟมาไว้ข้างตัวแล้วใช้มันเปลี่ยนของที่กินได้ให้กลายเป็นของที่ย่อยง่ายขึ้นเก็บได้นานขึ้นแบ่งกันได้มากขึ้นปลอดภัยขึ้นและในที่สุดก็กลายเป็น “อาหาร” ในความหมายที่ลึกกว่าการเอาอะไรมายัดใส่ท้อง พูดอีกแบบก็คือก่อนมนุษย์จะสร้างเมืองเขาสร้างหม้อในจินตนาการก่อน ก่อนมนุษย์จะจัดระเบียบอาณาจักรเขาจัดระเบียบไฟในครัวก่อน และก่อนที่แผ่นดินใดจะมีวัฒนธรรมอาหารเป็นของตัวเองมนุษย์ก็เรียนรู้มาแล้วว่าไฟไม่ได้ให้แค่ความอุ่นแต่มันให้ความเป็นไปได้แบบใหม่ทั้งชีวิต มนุษย์ไม่ได้แค่ “พบไฟ” แต่มนุษย์เรียนรู้จะอยู่กับไฟ ไฟในตอนแรกคงน่ากลัวไม่น้อย มันไหม้มันลามมันกินป่ามันทำให้คืนมืดสว่างขึ้นอย่างผิดธรรมชาติและน่าจะทำให้มนุษย์ยุคแรก ๆ รู้สึกทั้งกลัวทั้งหลงใหลในเวลาเดียวกัน แต่ความพิเศษของมนุษย์ ไม่ได้อยู่ที่เขาเห็นไฟสัตว์อื่นก็เห็น ความพิเศษอยู่ตรงที่ มนุษย์ไม่หยุดอยู่ที่ความกลัวเขาค่อย ๆ เรียนรู้จะเข้าใกล้มันเรียนรู้จะเฝ้ามันเลี้ยงมันขนมันรักษามันและในที่สุดก็เอามันมาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน ตรงนี้แหละคือเรื่องใหญ่ เพราะเมื่อไฟไม่ใช่แค่เหตุการณ์ธรรมชาติอีกต่อไปแต่มันกลายเป็นสิ่งที่มนุษย์ “จัดการ”…