ก่อนจะมี
“ท้าวทองกีบช้าง”
มีเอลิษา

Before the Name

โลกของฉันเริ่มจากท้องนา ไม่ใช่ห้องสมุดใหญ่

ฉันเกิดและเติบโตในครอบครัวชาวนา ในหมู่บ้านเล็ก ๆ ของอำเภอท่าลี่ จังหวัดเลย

ความทรงจำในวัยเด็กของฉันมีทั้งท้องนา ไร่ยาสูบ ตลาดยามเช้ามืด มือของพ่อแม่ ปู่ย่า และงานเล็กงานน้อยที่คนในครอบครัวต้องช่วยกันทำ เพื่อให้ชีวิตหนึ่งดำเนินต่อไปได้

ฉันเคยตื่นตั้งแต่ตีสี่ไปตลาดกับแม่ เคยช่วยงานในไร่นา เคยช่วยย่าตากยาเส้น และเคยเห็นคนธรรมดาทำงานหนัก โดยไม่เคยคิดเลยว่าวันหนึ่งภาพเหล่านั้น จะกลายเป็นส่วนหนึ่งของคำถามที่ฉันถามต่อประวัติศาสตร์

สิ่งที่พาฉันออกไปเห็นโลกกว้างก่อนที่ฉันจะเดินทางจริง ๆ คือ หนังสือ

ฉันอ่านหนังสือในห้องสมุดโรงเรียน อ่านใต้ต้นไม้ อ่านกลางท้องนา และค่อย ๆ รู้ว่าโลกใบนี้กว้างกว่าภูเขาที่ล้อมหมู่บ้านของฉันอยู่

หนังสือเป็นประตูบานแรก ที่ทำให้เด็กหญิงจากหมู่บ้านเล็ก ๆ คนหนึ่ง เริ่มสงสัยว่าโลกภายนอกทำงานอย่างไร

The Long Way Home

ฉันต้องออกไปเห็นโลก ก่อนจะกลับมามองเห็นบ้านของตัวเอง

ชีวิตพาฉันออกจากท่าลี่ไปไกลกว่าที่เด็กคนหนึ่งเคยจินตนาการ ฉันเคยเป็นพนักงานขาย เคยเป็นสาวโรงงาน เรียนไปทำงานไป ก่อนเข้าสู่โลกของธุรกิจ การขาย สินเชื่อ และสถาบันการเงิน

โลกนั้นสอนให้ฉันเข้าใจเงิน ตลาด ความเสี่ยง การตัดสินใจ และวิธีที่ระบบเศรษฐกิจเปลี่ยนชีวิตคนธรรมดาได้จริง

When Question Became Investigation

แต่กำไลยังไม่ใช่สิ่งที่ทำให้ฉันเริ่มค้นอย่างจริงจัง

จุดเปลี่ยนอีกครั้งเกิดจากสิ่งของที่พบในครอบครัวของฉันเอง

วันหนึ่ง พ่อกับแม่ไปช่วยญาติย้ายบ้าน และพบเชือกเก่าชนิดหนึ่งที่ไม่มีใครในเวลานั้น อธิบายได้ชัดเจนว่าคืออะไร

ความสงสัยเล็ก ๆ ทำให้ฉันเริ่มค้นข้อมูล และการค้นครั้งนั้นไม่ยอมหยุดอยู่ที่คำตอบเดียว

สิ่งที่เริ่มจากวัตถุธรรมดาชิ้นหนึ่ง ค่อย ๆ พาฉันเข้าไปอ่านประวัติศาสตร์จริงจังมากขึ้น

จากวันนั้น ฉันไม่ได้เพียง “เก็บของเก่า” อีกต่อไป
ฉันเริ่มตามรอยชีวิตที่อยู่เบื้องหลังมัน

Miang Kham

จากคนอ่าน สู่คนที่รู้สึกว่า “ต้องเขียน”

ข้อมูลและเรื่องราวที่ฉันค้นพบค่อย ๆ สะสมมากขึ้น จนเกิดความรู้สึกหนึ่งว่า หากไม่มีใครบันทึก สิ่งเหล่านี้อาจค่อย ๆ หายไป

นั่นทำให้ฉันเริ่มเขียนนิยายเรื่อง “เมี่ยงคำ”

ตอนนั้นฉันไม่ได้มีพื้นฐานด้านการเขียนนิยาย และไม่ได้เริ่มต้นจากความคิดว่า “ฉันอยากเป็นนักเขียน”

ฉันเริ่มเขียนเพราะรู้สึกว่า

“เรื่องบางเรื่องไม่ควรหายไป เพียงเพราะไม่มีใครบันทึกมัน”

และภายในโลกของ “เมี่ยงคำ” ความคิดหนึ่งก็ค่อย ๆ ถือกำเนิดขึ้น— ตัวตนของหญิงที่ใช้เรื่องอาหารเป็นประตู เข้าไปอ่านประวัติศาสตร์ เศรษฐกิจ และชีวิตของผู้คน

A World in a Bowl

ระบบโลกภายในอาหารหนึ่งชาม

อาหารไม่ใช่ Decoration ของประวัติศาสตร์ แต่มันคือหลักฐานของการที่มนุษย์ต้องพึ่งพากัน

OBJECT → HUMAN → POWER → HISTORY → CIVILIZATION → HUMAN

Evidence Before Legend

เพราะเรื่องเล่าที่งดงาม ไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องจริง

ความงามของเรื่องเล่าต้องไม่อยู่เหนือความจริง

ท้าวทองกีบช้างจึงพยายามแยกให้ชัด ระหว่างสิ่งที่หลักฐานบอก สิ่งที่เราอนุมาน สิ่งที่นักวิชาการยังถกเถียง และสิ่งที่สร้างขึ้นเพื่อวรรณกรรม

การรักคนที่ถูกลืม ไม่ได้ให้สิทธิ์เราแต่งชีวิตของพวกเขา ตามสิ่งที่เราอยากเชื่อ